Nederland staat bekend om zijn uitstekende drinkwater. We hebben een van de beste watersystemen ter wereld, met strenge normen en constante monitoring. Maar dat betekent niet dat het water overal perfect is. Een veelvoorkomend probleem is hard water, vooral in bepaalde regio's. Maar hoe weet je of jij een waterontharder nodig hebt? En is hard water eigenlijk slecht voor je gezondheid? In dit artikel duiken we in de waterkwaliteit in Nederland en helpen we je te bepalen of een waterontharder een slimme investering is.

Waterkwaliteit vs. waterhardheid

Het is belangrijk om het onderscheid te maken tussen waterkwaliteit en waterhardheid. Waterkwaliteit verwijst naar de microbiologische en chemische samenstelling van het water: is het veilig om te drinken? Zijn er schadelijke stoffen aanwezig? In Nederland is de drinkwaterkwaliteit uitstekend en voldoet aan alle Europese normen. Waterhardheid daarentegen verwijst naar de concentratie aan calcium en magnesium in het water. Hard water is niet ongezond – calcium en magnesium zijn zelfs nuttige mineralen – maar het kan wel problemen veroorzaken voor je installaties en apparaten.

Hoe hard is het water in Nederland?

De waterhardheid in Nederland verschilt sterk per regio. Dit komt door de ondergrond: in gebieden met kalksteen of krijt is het water harder, omdat deze gesteentes calcium en magnesium afgeven aan het water. In gebieden met zandgrond of klei is het water zachter.

De hardheid wordt uitgedrukt in dH (Duitse graad) of mmol/l. Een indicatie:

• Zacht water: 0-7 dH (0-1,3 mmol/l)
• Matig hard water: 7-12 dH (1,3-2,1 mmol/l)
• Hard water: 12-18 dH (2,1-3,2 mmol/l)
• Erg hard water: 18+ dH (3,2+ mmol/l)

Gebieden met erg hard water zijn onder meer delen van Zuid-Holland (Rotterdam, Den Haag), Utrecht, en delen van Noord-Brabant. In het noorden en westen van Nederland is het water vaak zachter. Je kunt de hardheid van je water opzoeken bij je waterbedrijf of Waternet als je in Amsterdam woont. Veel waterbedrijven geven de hardheid ook op je waterrekening aan.

Hoe meet je de waterhardheid thuis?

Als je de hardheid van je water wilt meten, zijn er een paar opties:

• Vraag je waterbedrijf: De meest betrouwbare methode. Zij meten de hardheid regelmatig en kunnen je de exacte waarde geven voor jouw straat of postcode.
• Gebruik een testkit: Er zijn thuis-testkits verkrijgbaar die de waterhardheid meten. Deze zijn niet zo nauwkeurig als een laboratoriummeting, maar geven een goede indicatie. Je kunt ze kopen in bouwmarkten of online.
• Laat een professionele analyse uitvoeren: Bedrijven die waterontharders verkopen en installeren, kunnen vaak een gratis of goedkope wateranalyse uitvoeren. Neem contact op met ons voor een gratis adviesgesprek en een mogelijke meting.

Wanneer heb je een waterontharder nodig?

Of je een waterontharder nodig hebt, hangt af van verschillende factoren: de hardheid van je water, je apparaten, en je persoonlijke voorkeuren. Hier zijn enkele tekenen dat een waterontharder verstandig is:

• Waterhardheid boven de 15 dH: Bij hard water boven de 15 dH neemt de kalkaanslag snel toe. Een waterontharder is dan een slimme investering om je apparaten en leidingen te beschermen.
• Veel kalkaanslag op kranen en douchekoppen: Als je constant moet schrobben aan kalkaanslag, is dat een teken dat je water erg hard is.
• Problemen met apparaten: Valt je vaatwasser, wasmachine of boiler vaak stuk? Kalk kan deze apparaten beschadigen en hun levensduur verkorten.
• Huid- en haarproblemen: Hard water kan je huid uitdrogen en je haar dof maken. Als je last hebt van huidirritaties of een slechte haarkwaliteit, kan een waterontharder helpen.
• Verminderde waterstroom: Als je merkt dat de waterstroom uit je kranen of douche afneemt, kan dat door kalkaanslag in de leidingen worden veroorzaakt.

Als je water zachter is dan 10 dH, is een waterontharder vaak niet nodig. Tussen de 10 en 15 dH is het een persoonlijke afweging: kun je leven met wat kalkaanslag, of wil je het liever voorkomen? Voor veel mensen is het comfort van zacht water – zachtere huid, zachter haar, minder schoonmaakwerk – al reden genoeg.

Alternatieven voor een waterontharder

Als je last hebt van hard water maar geen waterontharder wilt, zijn er alternatieven:

• Kalkafscheiders: Deze systemen gebruiken geen zout, maar een fysisch proces om kalkdeeltjes te verzamelen. Ze zijn effectief, maar vaak duurder in aanschaf en onderhoud dan een traditionele waterontharder.
• Elektromagnetische kalkbrekers: Deze apparaten beweren kalk te "veranderen" zodat hij niet meer aanhecht. De effectiviteit is echter betwist en ze worden door veel experts niet aanbevolen.
• Zoutloze opties: Sommige merken bieden waterontharders die zonder zout werken, bijvoorbeeld door reverse osmosis. Deze zijn zeer effectief maar ook duurder en produceren meer afvalwater.

Voor de meeste huiseigenaren is een traditionele ionenwisselingswaterontharder nog steeds de meest effectieve en kostenefficiënte oplossing. Duo en BWT zijn betrouwbare merken die we aanbevelen.

Gezondheid en milieu

Een veelgestelde vraag is of waterontharders slecht zijn voor je gezondheid omdat ze natrium aan het water toevoegen. Het antwoord is nee, de hoeveelheid natrium die wordt toegevoegd is minimaal en niet schadelijk. Voor de meeste mensen is het geen probleem. Als je een natriumarme dieet moet volgen (bijvoorbeeld vanwege hoge bloeddruk), kun je een waterontharder kiezen met een kaliumreserve, of een filter die alleen kalk verwijdert zonder natrium toe te voegen.

Wat milieu betreft: waterontharders gebruiken zout, wat getransporteerd moet worden. De milieu-impact is echter verwaarloosbaar vergeleken met de besparingen op energie en de verlengde levensduur van je apparaten. Een waterontharder bespaart namelijk energie (door efficiëntere apparaten) en vermindert het verbruik van nieuwe apparaten. De netto milieu-impact is dus positief.

Conclusie: maak een weloverwogen keuze

Of je een waterontharder nodig hebt, hangt af van je waterhardheid, je apparaten, en je persoonlijke voorkeuren. Als je water harder is dan 15 dH, is het een slimme investering om je leidingen en apparaten te beschermen. Ook als je last hebt van kalkaanslag, huidproblemen of verminderde waterstroom, kan een waterontharder het verschil maken.

Laat je water analyseren en ontdek wat de beste oplossing voor jouw situatie is. Neem contact op met HuisOnderhoud voor een vrijblijvend adviesgesprek. We werken samen met gespecialiseerde partners zoals WaterTech Solutions die je kunnen adviseren over het beste systeem voor jouw woning.